Người lớn nhiều khi mắc cái sai là hay áp đặt điều mình muốn, mình thích lên trẻ con. Trong khi thực ra thứ một đứa trẻ muốn đôi khi khác xa cái chúng ta đang đi tìm. Vậy tại sao không lắng nghe trẻ một chút, ít nhất là trong một chuyến du lịch chẳng hạn.
1. Trẻ con cần gì trong một chuyến đi chơi cùng cả nhà?
Dĩ nhiên, trẻ con sẽ muốn có thật nhiều niềm vui. Nhưng vui không phải lúc nào cũng là có nhiều điểm vui chơi giải trí mang lại cảm giác vui nhất thời.
Khi quay về với gia đình, bên vòng tay bố mẹ, điều những đứa trẻ thật sự mong mỏi trong thời đại bận rộn này, nhiều khi chỉ là không gian và thời gian để gần bố mẹ nhiều hơn mà thôi. Và “gần” theo nghĩa đơn thuần. Nghĩa là không phải bị dạy đời, không bị giáo huấn, không bị o ép theo một khung chương trình có sẵn. Chúng muốn ở gần bố mẹ để có cảm giác an toàn, rồi từ đó tự quan sát tiếp không gian xung quanh.
Một đứa trẻ nhìn thấy một con côn trùng trên lá, nhặt một hòn đá có hình dạng lạ, phát hiện một loại cây mà trước đó chưa từng biết hoặc tò mò xem thức ăn được tạo ra như thế nào đều đang có những trải nghiệm học tập rất tự nhiên khi đi chơi cùng nhau.
Bên cạnh đó, trẻ cũng cần những khoảnh khắc gia đình cùng làm một việc thay vì mỗi người theo đuổi một lịch trình riêng. Cùng ăn một bữa sáng, cùng chuẩn bị món ăn, cùng đi dạo, cùng ngồi bên ngoài vào buổi tối hay cùng kể lại những điều thú vị trong ngày có thể tạo ra những ký ức gia đình mà một chương trình vui chơi dày đặc đôi khi lại không mang đến. Một chuyến đi phù hợp với trẻ vì vậy nên có sự cân bằng giữa khám phá, vận động, nghỉ ngơi, tự do và kết nối.
2. Du lịch chậm là gì?
Du lịch chậm dĩ nhiên, đầu tiên là chậm và đi ít địa điểm hơn.
Nhưng quan trọng hơn, du lịch chậm còn là ý niệm về một chuyến đi trong đó mọi người đều giảm bớt áp lực phải di chuyển liên tục và phải hoàn thành một danh sách điểm đến dài. Thay vào đó mọi người có thời gian nhiều hơn bên nhau, có thời gian để quan sát và trải nghiệm sâu sắc một điều, một nơi, một thứ gì đó tại nơi nghỉ dưỡng.
Một ngày du lịch chậm có thể chỉ xoay quanh vài hoạt động rất bình thường: cùng nhau ăn sáng, đi dạo, nhìn cây cối, tìm hiểu một loài hoa, ngồi đọc sách, chơi ngoài trời, tự chuẩn bị một bữa ăn hoặc trò chuyện với nhau vào buổi tối. Chẳng phải số lượng cũng không nằm ở số thời gian, mà là chất lượng của khoảng thời gian tất cả cùng có mặt bên nhau trong chuyến đi.
Du lịch chậm nổi lên như một hình thái không mới nhưng đang được nhiều người quay trở về, trong đó có nhiều đứa trẻ khao khát một chuyến đi thế này với cả nhà. Chỉ có điều chúng có thể chưa đủ lớn để biết thốt ra cụm từ “du lịch chậm đi bố mẹ ơi”.
Với người lớn, du lịch chậm có thể là một cách tạm rời khỏi lịch trình công việc. Với trẻ em, nó còn có một ý nghĩa khác: tạo ra khoảng trống để trẻ tự khám phá mà không phải liên tục chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác. Trog suốt chuyến đi, chúng không bị thúc giục phải nhanh lên, đi tiếp đi, hoặc làm chuyện gì đó theo thời gian biểu. Cho nên sẽ có thời gian học hỏi, chú ý (tự chú ý) những điều rất nhỏ xung quanh.
3. Vì sao thi thoảng nên dành cho trẻ một vài chuyến du lịch chậm cùng thiên nhiên?
Thử tưởng tượng nhé: Một khu vui chơi thường có các trò chơi theo luật, và cách sử dụng rõ ràng, tất cả đã là khuôn có sẵn, trẻ chỉ cần học và làm theo.
Tự nhiên thì khác. Tự nhiên không hề có kịch bản.
Một khu vườn, cánh rừng, dòng suối hay khoảng đất trống có thể trở thành rất nhiều thứ khác nhau tùy vào trí tưởng tượng của trẻ. Một chiếc lá có thể trở thành vật để quan sát, một thân cây có thể gợi ra câu hỏi về tuổi của cây, một khu vườn có thể mở đầu cho cuộc trò chuyện về rau củ, còn việc nhìn thấy người lớn trồng và thu hoạch thực phẩm có thể giúp trẻ hình dung rõ hơn mối liên hệ giữa đất đai, lao động và bữa ăn hằng ngày.
Các trải nghiệm tương tác trực tiếp với tự nhiên này, vì vậy mỗi một ngày làm tăng thêm trí tò mò và óc sáng tạo nơi trẻ, điều rất tốt cho phát triển trí óc và nhân cách sau này.
Quan trọng hơn, thiên nhiên còn mang lại nhịp sống chậm, một cách thư thái không gò bó. Bao quanh bởi không gian tự nhiên cũng khiến cho trẻ nghe được ít tiếng ồn hơn, và có nhiều khoảng lặng để trẻ đi theo sự háo hức bên trong con tim mình, hơn là phải chạy theo những thúc ép của xã hội bên ngoài.
Một chuyến du lịch chậm bao quanh bởi bầu không khí thiên nhiên dành cho gia đình có trẻ nhỏ không cần được xây dựng như một chương trình giáo dục ngoài trời. Cha mẹ cũng không cần biến mọi khoảnh khắc thành một bài học. Người lớn thay vào đó nên đóng vai trò đồng hành thay vì liên tục hướng dẫn. Thay vì nói cho trẻ biết tất cả mọi thứ, hãy thử hỏi trẻ nhìn thấy gì, nghĩ gì và muốn khám phá điều gì tiếp theo. Chính cách tiếp cận này giúp chuyến đi trở thành một trải nghiệm chung của cả gia đình, trong đó cha mẹ cũng có cơ hội nhìn thiên nhiên qua cách quan sát rất riêng của con mình.
Và nếu bạn đang tìm một địa điểm phù hợp cho chuyến du lịch chậm giữa thiên nhiên cho nhà mình, Cao Lan Hamlet tại Bảo Lâm, Lâm Đồng là một gợi ý đáng cân nhắc. Khu nghỉ dưỡng nằm giữa không gian núi đồi Bảo Lộc, hiện có 5 căn nhà sàn và 3 villa thân thiện với thiên nhiên, là nơi phù hợp để trẻ có cơ hội tiếp xúc thiên nhiên thông qua các hoạt động giản dị đ7òi thường thay vì chỉ ngắm cảnh đơn thuần.
Như với có vườn rau, ba mẹ có thể nói con mình nghe quá trình gieo trồng, thu hoạch; trẻ có thể quan sát rau được trồng như thế nào, người lớn có thể cùng con chuẩn bị một bữa ăn từ những nguyên liệu gần gũi.
Hay lớp học nấu ăn, trong đó người tham gia có thể tự tay chế biến một số món ăn thay vì chỉ thưởng thức thành phẩm. Với một gia đình có trẻ nhỏ, những hoạt động này có thể trở thành những bài học tự nhiên về thực phẩm, lao động và sự kiên nhẫn mà không cần biến chúng thành một giờ học chính thức.
Cao Lan Hamlet còn có thể cho trẻ tản bộ giữa rừng thông hướng tới Tàng Kinh Các, bên cạnh đó là những khoảng không gian để gia đình cùng ngồi lại, quan sát cảnh vật hoặc trò chuyện. Vào buổi tối, quây quần bên bếp lửa, nơi các thành viên có thể kể chuyện, ca hát hoặc đơn giản chỉ ngồi cạnh nhau. Gia đình cùng chia sẻ một khoảng thời gian mà không bị cuốn theo lịch trình quá dày.
Hay đơn giản hơn chỉ cần một buổi sáng cùng con đi dạo, một bữa ăn cả nhà cùng chuẩn bị, một khoảng thời gian để trẻ chơi ngoài trời và một buổi tối ngồi bên nhau kể về những điều đã nhìn thấy trong ngày. Trong khi làm những việc đó, hãy cứ để trẻ tự nhiên, vui đùa, tò mò, hòi han, tìm tòi khám phá bằng chính sự vô tự trong sáng của mỗi đứa trẻ. Còn bạn trong vai trò người hướng dẫn, hãy cứ quan sát và hạnh phúc với những đứa con của mình, vậy thôi là đủ.
Về đến nhà, trẻ sẽ còn nhớ một vài ký ức rất nhỏ: một cái cây từng ngồi dưới, một món ăn cả nhà cùng làm, một buổi tối bên bếp lửa, một con đường giữa rừng thông hay câu chuyện cha mẹ kể khi cả nhà không vội đi đâu. LÀm được như vậy, là bạn đã gieo vào lòng trẻ tình yêu thiên nhiên, một tự tìm tòi luôn được người thân ủng hộ, tin tưởng. Điều này là nền tảng rất tốt cho sự kiên cường và tự tin của mỗi đứa trẻ sau này. Phải chăng đó mới chính là giá trị thuần tuý cao cả của một chuyến du lịch chậm cùng con?
