Hạnh phúc là gì? Không phải địa vị, tiền bạc hay có nhiều người yêu theo đuổi. Chẳng phải có khá nhiều người không đủ tiền, không có địa vị cao, cũng chẳng phải có sức cuốn hút lạ thường, mà họ vẫn hạnh phúc đong đầy sao?
Đã từng có một thời kỳ, khi nhắc đến hạnh phúc, phần lớn con người thường hiểu nó như một trạng thái cảm xúc tích cực mang tính ngắn hạn: vui vẻ, hài lòng, thoải mái hoặc đạt được điều mình mong muốn. Tuy nhiên, các nghiên cứu tâm lý học hiện đại, kết hợp với cả kết quả nghiên cứu thần kinh sinh học, cho thấy hạnh phúc thật sự không đơn giản chỉ là cảm giác“vui nhất thời. Một người có thể cười rất nhiều nhưng vẫn kiệt sức tinh thần, vẫn mất kết nối với bản thân hoặc vẫn sống trong trạng thái trống rỗng kéo dài.
Chính vì vậy, từ cuối thế kỷ XX, nhiều nhà tâm lý học đã bắt đầu chuyển hướng nghiên cứu “hạnh phúc” sang khái niệm “well-being”, tạm dịch là “cảm nhận hạnh phúc”, tức trạng thái khỏe mạnh toàn diện về mặt tâm lý, xã hội và cảm xúc. Trong số đó, mô hình sức khỏe tinh thần toàn diện của Corey Keyes (2002) được xem là một trong những nền tảng học thuật quan trọng nhất khi bàn về hạnh phúc bền vững của con người hiện đại.
Theo Keyes (2002), sức khỏe tinh thần không đơn thuần là không bị rối loạn tâm lý, mà là trạng thái flourishing. Nghĩa la phát triển khỏe mạnh và vận hành tích cực trong cuộc sống. Ông cho rằng một cá nhân muốn đạt được hạnh phúc toàn diện cần đồng thời duy trì ba nhóm well-being cốt lõi: emotional well-being (hạnh phúc cảm xúc), psychological well-being (hạnh phúc tâm lý) và social well-being (hạnh phúc xã hội). Dựa trên dữ liệu khảo sát hàng nghìn người trưởng thành tại Mỹ, Keyes phát hiện những cá nhân đạt mức flourishing cao có nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý thấp hơn đáng kể, đồng thời có sức khỏe thể chất, khả năng thích nghi và chất lượng sống tốt hơn nhóm languishing, là nhóm tồn tại trong trạng thái héo mòn tinh thần dù không biểu hiện bệnh lý rõ rệt (Keyes, 2002).
Đến nay, trải qua nhiều nghiên cứu kế thừa, trên quy mô lớn và trên nhiều nền văn hóa khác nhau, mô hình này bộc lộ rõ sự phù hợp với bối cảnh sống hiện đại. Bằng chứng là nhiều người vẫn đi làm đều đặn, sinh hoạt bình thường, giao tiếp ổn định nhưng bên trong lại luôn cảm thấy mệt mỏi, mất động lực hoặc không còn cảm nhận rõ ý nghĩa cuộc sống. Đây chính là trạng thái languishing mà Keyes từng mô tả.
Mô hình hạnh phúc toàn diện này cũng nhấn mạnh: hạnh phúc không là điều tự nhiên sẽ đến mà là một trạng thái cần được chủ động nuôi dưỡng và duy trì. Vì lý do này mà nhiều sản phẩm, dịch vụ nhiều năm gần đây đã được định hướng mang lại hạnh phúc cho người dùng. Đơn cử như các hình thái du lịch retreat, wellness tourism đang ngày càng lan tỏa toàn cầu.
Và để thực hiện một chuyến du lịch retreat, hướng đến well-being đúng nghĩa, bạn sẽ cần trước tiên là một điểm đến phù hợp, như Cao Lan Hamlet.
Vì sao trải nghiệm du lịch tại Cao Lan Hamlet lại giúp ta chủ động nâng cao cảm nhận hạnh phúc tự thân?
Trước tiên, trải nghiệm tại Cao Lan Hamlet tác động khá rõ lên khía cạnh HẠNH PHÚC CẢM XÚC (emotional well-being). Đây là khía cạnh liên quan tới khả năng cảm nhận cảm xúc tích cực, sự hài lòng với cuộc sống và trạng thái dễ chịu về mặt tinh thần. Trong môi trường đô thị, cảm xúc con người thường bị kéo vào trạng thái căng thẳng kéo dài bởi tiếng ồn, áp lực công việc và hệ thống kích thích liên tục từ công nghệ.
Trong khi đó, môi trường thiên nhiên như tại Cao Lan giúp giảm tải đáng kể các tác nhân gây stress. Những buổi sáng nhiều sương, nhiệt độ thấp, tiếng gió xuyên qua rừng cây hay nhịp sinh hoạt chậm của núi đồi Bảo Lộc tạo ra trạng thái thư giãn cảm xúc mang tính tự nhiên. Đây cũng là lý do nhiều người mô tả cảm giác “dễ thở hơn”, “nhẹ đầu hơn” hoặc “ngủ sâu hơn” sau vài ngày ở các không gian retreat giữa thiên nhiên.
Tiếp theo, tiếp cận với thiên nhiên hiền hòa nơi Cao Lan Hamlet, tương tác trực tiếp với lối sống chậm nguyên bản còn giúp cải thiện khía cạnh HẠNH PHÚC TÂM LÝ (psychological well-being) trong mô hình hạnh phúc toàn diện. Theo Keyes, đây là khả năng cá nhân cảm thấy bản thân có ý nghĩa sống, có quyền tự chủ, phát triển cá nhân và duy trì mối quan hệ tích cực với chính mình.
Tuy nhiên, người trưởng thành hiện đại thường thiếu hụt nghiêm trọng khía cạnh này dù vẫn hoạt động xã hội bình thường. Họ làm việc liên tục nhưng không còn cảm thấy kết nối với cuộc sống của mình. Họ thành công nhưng không thật sự thấy bình yên. Và trong bối cảnh đó, những khoảng nghỉ mang tính retreat trở thành cơ hội để con người tái kết nối với bản thân.
Tại Cao Lan Hamlet, việc ngồi hàng giờ nhìn mây qua thung lũng, đi bộ giữa rừng cây hoặc đơn giản là uống trà trong không gian yên tĩnh thật ra không phải các hoạt động “vô nghĩa” như nhiều người nghĩ. Ngược lại, đó là khoảng thời gian não bộ thoát khỏi áp lực hiệu suất và quay về trạng thái quan sát chính mình. Trong tâm lý học hiện sinh, nhiều nhà trị liệu cho rằng khả năng ở yên với bản thân là một dấu hiệu quan trọng của sức khỏe tinh thần trưởng thành.
Cuối cùng, khía cạnh HẠNH PHÚC XÃ HỘI (social well-being), vốn được định nghĩa là cảm giác cá nhân vẫn thuộc về cộng đồng, có kết nối tích cực với người khác và cảm nhận được ý nghĩa tồn tại trong xã hội, cũng được phần nào bồi đắp sau chuyến đi đến Cao Lan Hamlet. Không gian gần gũi, không cầu kỳ và yên bình nơi đây tạo ra kết nối xã hội nhẹ và an toàn. Những buổi ngồi quanh bếp lửa, các cuộc trò chuyện nhỏ giữa những người xa lạ hay đơn giản là cảm giác cùng tồn tại trong một không gian yên tĩnh đều góp phần làm giảm cảm giác cô lập tinh thần.
Ngoài ra, theo Keyes (2002), flourishing không phải trạng thái đạt được một lần rồi duy trì mãi mãi, mà là quá trình chủ động nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần trong đời sống thường nhật. Điều đó có nghĩa hạnh phúc không chỉ phụ thuộc vào thành công vật chất hay các biến cố lớn của cuộc đời, mà còn đến từ những điều rất cơ bản: ngủ đủ, nghỉ ngơi đúng cách, có thời gian kết nối với thiên nhiên, duy trì các mối quan hệ an toàn và cho phép bản thân sống chậm lại khi cần thiết. Các yếu tố này, dù ít dù nhiều, tùy cảm nhận cá nhân của mỗi lữ khách, nhưng đều hiện diện đâu đó nơi Cao Lan Hamlet. Điều này giúp tạo điều kiện cho người đến nghỉ dưỡng có cơ hội kết nối với bản thân mình tốt hơn và dễ tìm lại cảm giác hạnh phúc từ bên trong hơn môi trường đô thị.
