Dù bạn đang thành công sống chậm lại hay vẫn vội vàng trong nhịp sống đô thị, một khi đã quyết định “làm một chuyến nghỉ dưỡng” hãy xác định đi không phải cứ nhất định là đi xa để nghỉ, mà nên là đủ dài để trở về với chính mình, và đủ ngắn để không mang về bất kỳ sự mệt nhọc nào.
Bài viết đề xuất lịch trình siêu ngắn, 3 ngày 2 đêm tại Cao Lan Hamlet, được thiết kế đúng nhịp tâm lý, hướng đến tạo ra hiệu ứng phục hồi sâu cho bộ ba thân – tâm – trí, lại hoàn toàn phù hợp với lịch trình làm việc bận rộn của nhiều người. Từ góc nhìn tâm lý học, điều này không phải là ngẫu nhiên mà có thể được lý giải bằng các lý thuyết kinh điển về phục hồi chú ý, nhu cầu con người, điều hòa cảm xúc và sự gắn kết với thiên nhiên (Maslow, 1943; Kaplan & Kaplan, 1989; Ulrich, 1984).
Ngày thứ nhất
Bắt đầu bằng hành trình rời khỏi thành phố, một bước chuyển quan trọng về mặt tâm lý học gọi là psychological detachment: sự tách rời khỏi các vai trò và áp lực thường nhật. Nghiên cứu của Sonnentag và Fritz (2007) cho thấy khả năng phục hồi tinh thần phụ thuộc rất lớn vào việc cá nhân có thực sự rời khỏi không gian quen thuộc hay không, cả về địa lý lẫn nhận thức. Con đường dẫn về Bảo Lộc, qua đồi Sapung, với những khúc quanh chậm rãi, sương mù và rừng thông mở dần ra trước mắt, chính là quá trình giảm kích thích có chủ đích, giúp hệ thần kinh chuyển từ trạng thái cảnh giác, căng thẳng, sang trạng thái an toàn, thư giãn. Từ Sài Gòn rong xe đến đây, bạn sẽ đặt chân đến Cao Lan Hamlet vào buổi chiều, việc nhận phòng trong những căn nhà sàn gỗ, vật liệu thô mộc, ánh sáng tự nhiên và không gian mở đóng vai trò như một tín hiệu an toàn (Porges, 2011), tạo điều kiện cho cơ thể thả lỏng một cách tự nhiên mà không cần nỗ lực.
Buổi chiều đầu tiên nên được dành cho việc đi bộ chậm quanh khuôn viên, không mục tiêu, không lịch trình dày đặc. Theo Thuyết phục hồi chú ý, chú ý có chủ đích vốn bị bào mòn bởi môi trường đô thị và công việc trí óc kéo dài (Kaplan & Kaplan, 1989) sẽ dần được phục hồi qua những kích thích nhẹ nhàng, đủ thu hút nhưng không đòi hỏi nỗ lực nhận thức, như những trải nghiệm hiền hòa bạn có khi vừa đặt chân đến Cao Lan Hamlet: mở cửa, hít hà một hơi núi rừng thật sâu căng ngực, ngắm thung lũng, nhìn mây trôi, nghe tiếng gió lùa qua tán thông. Chúng đều là những soft fascination bạn cần có trong ngày đầu ở đây.
Tối hôm đó, hãy dùng bữa tối thanh đạm nhẹ lòng với thực phẩm địa phương tại Nhà hàng Mái Vòm của khu nghỉ dưỡng Cao Lan. Cách chế biến chậm rãi, không gian ăn uống ấm áp, góp phần tái lập mối liên hệ lành mạnh với nhu cầu sinh lý và cảm giác an toàn (Maslow, 1943). Rồi thong thả về phòng, kết thúc ngày bằng một giấc ngủ sâu trong không gian yên tĩnh, nhiệt độ mát lành vùng cao, giúp đồng bộ lại nhịp sinh học vốn thường bị rối loạn trong đời sống hiện đại.
Ngày thứ hai
Ngày thứ hai là cốt lõi của trải nghiệm phục hồi tại Cao Lan Hamlet, bối cảnh một không gian chữa lành hợp lý.
Có thể bạn chưa quen nhưng khi ở đây, lẽ thường con người sẽ dậy sớm hơn nhiều so với ở đô thị. Mà dù muốn ngủ vùi, bạn cũng hãy tự xốc mình lên một chút, thức dậy lúc trời còn mờ sương để có thể bắt đầu một ngày dài thật ý nghĩa.
Buổi sáng ngày thứ hai, khoảng 5 đến 6 giờ
Nào hãy dậy đón bình minh và biển mây. Bạn có thể chưa cần ra ngoài để đảm bảo an toàn sức khỏe, tuy nhiên hãy mở rộng cửa sổ phòng, cho mây núi có dịp tràn vào là đà dưới chân.
Dưới góc nhìn tâm lý học môi trường, ánh sáng tự nhiên buổi sớm có tác động mạnh đến điều hòa cảm xúc và nhịp sinh học thông qua trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận (Ulrich, 1984). Việc chủ động thức dậy sớm không tạo cảm giác ép buộc như trong đời sống thường nhật, bởi động lực nội tại lúc này đến từ trải nghiệm thẩm mỹ và cảm xúc tích cực. Bạn không cần phải làm gì vội, cứ để cửa sổ mở, ngồi xuống nhẹ nhàng nghe một bài nhạc mỏng, vài nốt nhạc thanh tao, rồi yên tĩnh đó lăng lại trong 30 phút hơn, với nhịp thở đều đặn ra vào không gấp gáp. Cứ thế đến khi bạn thấy lòng nhẹ lại, thật sự điều hòa, thì hãy đóng cửa phòng chuẩn bị ăn sáng nhé.
Yoga thiền tại thung lũng
Sau bữa sáng nhẹ, yoga hoặc thiền trong không gian mở hướng thung lũng đóng vai trò như một hình thức điều hòa cảm xúc chủ động. Các thực hành chánh niệm đã được chứng minh giúp tăng khả năng nhận diện trạng thái nội tâm, giảm phản ứng tự động với stress và cải thiện cảm giác hiện diện (Kabat-Zinn, 1994). Tại Cao Lan Hamlet, yếu tố thiên nhiên không chỉ là bối cảnh mà trở thành đồng trị liệu, hỗ trợ quá trình này một cách tự nhiên và không áp đặt.
Trưa ngày thứ hai: chăm sóc thân thể nhẹ nhàng
Buổi trưa ngày thứ hai phù hợp cho các trải nghiệm mang tính chăm sóc thân thể như ngâm tắm thảo dược hoặc nghỉ ngơi thụ động. Theo quan điểm tâm lý học sức khỏe, việc chăm sóc cơ thể là một phần không thể tách rời của chăm sóc tinh thần, bởi cảm giác dễ chịu về thân thể có tác động trực tiếp đến trạng thái cảm xúc thông qua cơ chế phản hồi sinh lý (Gross, 1998).
Chiều ngày thứ hai: đọc sách thưởng trà, làm các hoạt động nhẹ nhàng trong vòng tay thiên nhiên
Buổi chiều có thể dành cho việc đọc sách, thưởng trà tại Tàng Kinh Các hoặc tham gia các hoạt động nhẹ như làm vườn, nấu ăn. Những hoạt động này đáp ứng nhu cầu về sự gắn kết và năng lực cá nhân, tương ứng với hai nhu cầu tâm lý cơ bản trong Thuyết tự quyết của Deci và Ryan (2000): nhu cầu được kết nối và nhu cầu cảm thấy mình có năng lực.
Đêm đến bên ánh lửa hồng
Đêm thứ hai, với lửa trại và không gian chia sẻ, tạo điều kiện cho sự kết nối xã hội sâu, một yếu tố được chứng minh có vai trò bảo vệ sức khỏe tinh thần và tăng cảm giác ý nghĩa sống (Baumeister & Leary, 1995).
Tối về hãy để cơ thể còn mệt nhoài sau ngày tháng làm việc của bạn được nghỉ ngơi. Ngủ sớm hơn thường lệ, giữ phòng yên tĩnh, tắt hết các thiết bị máy móc xung quanh. Thở ra vào thật sâu, cứ thể để tâm trí dần chìm vào giấc ngủ một cách không chủ đích. Có vô vàn thứ không chắc chắn, chỉ một điều duy nhất có thể khẳng định: về Cao Lan Hamlet, trong ngôi nhà sàn Cao Lan bằng gỗ ấm áp, ôn hòa, giấc ngủ sẽ đến với bạn rất nhanh rất tự nhiên. Nơi này vì vậy còn là phương thức chữa mất ngủ theo trường phái thiên nhiên tâm lý hiệu quả.
Ngày thứ ba: ngắn nhưng nhiều ý nghĩa
Ngày thứ ba thường ngắn nhưng có ý nghĩa đặc biệt về mặt tâm lý, bởi nó liên quan đến quá trình tái hội nhập, nghĩa là từ trạng thái chậm, quay trở lại đời sống thường nhật mà không đánh mất hiệu quả phục hồi vừa đạt được.
Buổi sáng cuối cùng nên diễn ra chậm rãi, không nhồi nhét trải nghiệm mới. Một bữa sáng yên tĩnh, một vòng đi bộ ngắn, hoặc đơn giản là ngồi nhìn không gian quen thuộc thêm lần nữa, giúp não bộ củng cố ký ức tích cực. Và thưởng thức một bữa sáng thanh tao yên ả. Theo lý thuyết mã hóa cảm xúc, những khoảnh khắc kết thúc có ảnh hưởng mạnh đến cách con người ghi nhớ toàn bộ trải nghiệm (Kahneman, 2011). Việc rời Cao Lan Hamlet trong trạng thái trọn vẹn, không vội vã, giúp duy trì hiệu ứng kéo dài của phục hồi tâm lý ngay cả khi quay về với công việc và trách nhiệm.
Nhìn tổng thể, lịch trình 3 ngày 2 đêm tại Cao Lan Hamlet tuy ngắn về thời gian nhưng được thiết kế phù hợp với các nguyên lý tâm lý học kinh điển về phục hồi, nhu cầu và điều hòa cảm xúc. Không gian thiên nhiên, kiến trúc mộc mạc, nhịp sinh hoạt chậm và các trải nghiệm bên trong, bên ngoài và vận động, tạo nên một lớp đệm tâm lý lành mạnh giúp bạn có thêm sự khỏe khoắn, minh mẫn và lấy lại cân bằng khi quay về đời sống đô thị.
Điều quan trọng không nằm ở việc làm thật nhiều trong kỳ nghỉ, mà là cho phép bản thân bước ra khỏi chế độ vận hành quen thuộc, để hệ thần kinh được nghỉ ngơi, cảm xúc được lắng dịu và ý nghĩa sống được tái kết nối. Hãy nhớ về Cao Lan Hamlet không chỉ là một điểm đến, mà là một khoảng dừng cần thiết, nơi bạn sẽ học lại cách ở yên, cảm nhận và trở về với chính mình.
