Giữa mỗi ngày hối hả, khái niệm thời gian dường như bị bóp nghẹt. Chúng ta sống nhanh hơn nhưng cảm nhận ít đi. Chậm lại một chút, vì vậy, sớm trở thành một cứu cánh cho con người ý thức lại sự tồn tại của mình, đánh thức các giác quan và trở về với cảm nhận nguyên sơ. Sống chậm không phải là một sự trì trệ, mà là một hành trình có ý thức để tái định nghĩa bản thân trong mối tương quan với thiên nhiên.
Hiện hữu chứ không chỉ đang sống
Nhà tâm lý học xã hội Erich Fromm, trong tác phẩm kinh điển “To Have or to Be?”, có nói: Bi kịch của con người hiện đại nằm ở việc chúng ta quá tập trung vào trạng thái sở hữu: sở hữu vật chất, danh tiếng, thời gian… Trạng thái này khiến con người trở nên dư thừa, dù luôn thấy thiếu thốn. Mâu thuẫn này dẫn đến một sự trống rỗng nội tại và nỗi lo âu thường trực. Trước đó, Sigmund Freud có đưa ra khái niệm “Civilization and its Discontents”. Freud cho rằng nền văn minh càng phát triển, con người càng phải kìm nén những bản năng tự nhiên, dẫn đến cảm giác không hạnh phúc.
Và để thấy có ý nghĩa trở lại, để thấy mình thật sự đang sống, nghĩa là “trạng thái hiện hữu”, đòi hỏi con người phải tham gia một cách sống động vào thực tại, cảm nhận sự sống đang diễn ra ngay trong từng hơi thở mà không cần phải chiếm hữu nó. Lối sống năng động nơi tự do đi liền với trách nhiệm này, ta có thể tập dần qua những chuyến đi gắn liền với thiên nhiên.
Cao Lan Hamlet, nơi bạn bắt đầu đối diện với chính mình
Cao Lan Hamlet, với vị thế tách biệt trên độ cao hơn 1.000 mét, khỏi sự náo nhiệt của phố thị Bảo Lộc, chính là không gian lý tưởng để mỗi người chuyển dịch từ sự sở hữu sang sự hiện hữu.
Khi đặt chân đến sườn núi Sapung, thứ đầu tiên bạn có bạn không phải là sóng mạng hay những dịch vụ giải trí công nghiệp, mà là sự im lặng của rừng thông và hơi thở của sương mù, một bối cảnh hoàn toàn hợp lý để bạn có thể thực hành sống chậm, nới lỏng những kìm nén bên trong mình, mỗi ngày một chút.
Tại Cao Lan, không có tiếng còi xe, không có công nghệ, chỉ có tiếng gió lùa qua vách gỗ của các căn nhà sàn. Sự thiếu vắng các phương tiện giải trí hiện đại thúc đẩy con người phải quay vào bên trong, đối diện với chính mình, một hành động vốn quá khó khăn đối với những ai đã quen với sự ồn ào, nhưng lại là bước đầu tiên để tìm thấy sự an trú yên bình. Sống chậm ở đây nghĩa là cho phép bản thân được nghỉ ngơi, được lắng nghe tiếng vang của núi rừng và nhận ra rằng sự tồn tại của mình không phụ thuộc vào những giá trị ngoại lai.
Kết nối với thiên nhiên, nền tảng của nhịp sống chậm
Nhà tâm lý học phân tích Carl Jung từng nhấn mạnh về tầm quan trọng của vô thức tập thể và sự kết nối nguyên sơ với thiên nhiên. Theo Jung, việc con người tách rời quá xa khỏi nguồn cội thiên nhiên sẽ dẫn đến sự mất cân bằng tâm lý nghiêm trọng. Ông tin rằng những biểu tượng như gỗ, đá, nước và lửa có khả năng đánh thức những tầng sâu trong tâm trí. Cao Lan Hamlet đã hiện thực hóa tư tưởng này thông qua kiến trúc nương tựa vào đất. Việc loại bỏ các yếu tố nhân tạo trong kiến trúc của Cao Lan, thay vào đó là những mảng tường đất ấm áp hay những mái lá đơn sơ, đã giúp loại bỏ những nhiễu loạn tâm lý, đưa con người về trạng thái cân bằng. Tại đây, dù bắt đầu một cách miễn cưỡng hay hoàn toàn vì mong cầu, bạn sẽ dần kết nối với thiên nhiên, chính là nền tảng của đời sống chậm có ý nghĩa.
Ở Tàng Kinh Các, việc hành thiền hay đơn giản là ngồi yên nhìn biển mây tràn qua thung lũng chính là cách để con người tìm thấy điểm tĩnh trong vòng xoay thế gian. Đây là lúc chúng ta trải nghiệm “ý nghĩa của sự hiện diện” nghĩa là có quyền lựa chọn thái độ sống giữa đời. Sống chậm giữa đại ngàn chính là lựa chọn một thái độ sống tỉnh thức. Bạn chọn cách đi chậm hơn trên những con đường dốc quanh co để cảm nhận độ nhám của đá dưới chân; chọn cách hít sâu hơn hương vị của thảo mộc trong bồn tắm gỗ để thấy cơ thể mình đang được vỗ về. Mỗi hành động nhỏ nhất, khi được thực hiện chậm lại, đều trở thành một bài học về sự trân trọng.
Từ sống chậm đến hành trình phục hồi
Bởi Sống chậm không là dừng lại, mà còn là hành động một cách có ý nghĩa. Hành động này không khác hơn ngoài “sự tự hiện thực hóa” mà theo Abraham Maslow trong hệ thống nhu cầu đã đặt ở vị trí cao nhất, đi kèm với những trải nghiệm toàn vẹn của tâm trí.
Những trải nghiệm này không cần phải là những sự kiện vĩ đại hay khoảnh khắc huy hoàng. Chúng đơn thuần là khi con người cảm thấy mình hòa nhập hoàn toàn vào vũ trụ, vượt qua ranh giới của cái tôi cá nhân. Tại Cao Lan Hamlet, trải nghiệm trồng rừng chính là một ví dụ điển hình. Khi bạn tự tay đặt một mầm thông xuống đồi, hành động đó không còn là trồng cây đơn thuần. Đó là sự gửi gắm hy vọng, là cách để chúng ta mở rộng sự tồn tại của mình vào tương lai của rừng già.
Sống chậm nếu thành công bước đầu, sẽ hướng bạn đến với hành trình phục hồi từ bên trong. Ngoài nhìn ngắm, tương tác với thiên nhiên, việc ăn một bữa cơm được chế biến từ những nguyên liệu địa phương thuận tự nhiên chính là cách để cơ thể tái lập lại nhịp sinh học. Theo Maslow, khi những nhu cầu cơ bản về sự an toàn và sức khỏe được đáp ứng trong một không gian thuần khiết, con người mới có đủ năng lượng để khám phá những tầng sâu hơn của tâm hồn. Ăn chậm, nhai kỹ, cảm nhận từng thanh hương rừng núi trong những nguyên liệu tự nhiên, khi chúng ngấm vào các giác quan, bạn sẽ cảm nhận được lòng biết ơn chân thành dành cho thiên nhiên, dành cho cuộc sống.
Bước cuối cùng của hành trình phục hồi, là thanh lọc. Chúng ta thanh lọc những suy nghĩ tiêu cực, bỏ đi những thói quen tiêu dùng vô độ, vượt qua cả những nỗi sợ vô hình về tương lai. Khi đứng trên đỉnh núi, nhìn xuống thung lũng thông reo mờ ảo trong sương, bạn nhận ra rằng thế giới vẫn vận hành hoàn hảo mà không cần đến sự lo âu của bạn. Đó là khoảnh khắc tự do thực sự, nơi cái tôi nhỏ bé tan biến vào sự mênh mông của rừng núi, chỉ còn lại sự an lạc và lòng biết ơn sâu sắc đối với sự sống.
